www.heemkunde.moerbeke.be

DE VLIEGTUIGCRASH OP 27 MEI 1944
VAN DE "BIRKMAN-CREW"

Op 27 mei 2004 werd er op de Kruisstraat aan de kerk door de Vaderlandslievende Kring Groot-Haaltert en het gemeentebestuur Moerbeke een herdenkplaat plechtig onthuld. Dit werd gedaan naar aanleiding van de zestigste verjaardag van een vliegtuigcrash in de omliggende polders. Daar de meeste gedenktekens over een feit spreken met slachtoffers of dodelijke afloop, geeft deze geschiedenis ons een uitzondering. Want alle inzitenden overleefden de crash. Het verhaal achter deze gedenkplaat vertelt ons de volgende teruggevonden feiten. (1)

Alles begon op die bewuste 27 mei 1944 in Glatton, de basis in Engeland, vanwaar tot volgende doelen een missie werd gebracht. Het rangeerterrein aan de oevers van de Rijn, tussen Ludwigshafen en Mannheim (Duitsland) moest worden uitgeschakeld, maw. moest worden gebombardeerd. Zes gevechts – eskadrons van de eerste divisie werden bij deze zaak ingezet. De "457th bomb group" bevelhebbende over de "94th A Combat Wing" leidde de 8 delen luchtmacht in formatie naar dit doel. De "457th" voorzag 36 ( lichte en zwaardere ) toestellen om deze formatie te vormen. Col. James R. Luper leidde als luchtcommandant met als Lt. Charles D. Brannan als piloot. Captain Jacob M. Dickinson leidde de lichtere toestellen met Lt. Malcolm E. Johnson als piloot.

Op weg naar het doel, viel de "group" onder zwaar vijandelijk vuur van "Me-109s".

Messerschmitt 109

Messerschmitt 109


  • het toestel bestuurd door Lt. Artie J. Whitlow werd geraakt aan de rechter vleugel. Een stuk kwam los en motor N° 3 vatte vuur, het toestel kwam in een nauwe spiraal waarna het al rondtollend naar beneden viel. Het stortte neer in een bosrijk gebied en explodeerde. Lt. Whitlow overleefde dit niet.

  • Het toestel bestuurd door Lt. William E. Dee was geraakt, verliet de formatie en keerde terug in de richting van het kanaal. Eén bemanningslid was dood, de anderen werden later krijgsgevangen genomen. Lt. Thomas E. Lee had zware letsels en zijn boord-ingenieur kwam vrijwel direct om het leven.

    457thbombgroup.org/Narratives/Ma52

  • Lt. Roger W. Birkman`s en Lt. David K. Summerville’s werden uit formatie geslagen. Met een motor in brand en hoogte verliezend, verliet Lt. Birkman de groep. De bemanning kon zich bevrijdden uit het vliegtuig alvorens het neerstortte. Vijf bemanningsleden werden krijgsgevangen. De vijf anderen konden onderduiken en keerden later terug naar Engeland, na de invasie.


  • Lt. Summerville keerde naar de basis terug na vuur te hebben gevat in 3 van zijn vliegtuigmotoren. Twee motoren waren totaal verloren. Met een afgebroken propeller van een van de motoren en verliezende bepantsering kon hij nog uiteindelijk landen op de basis in Glatton met de enkele kracht van slechts één motor.

    Vergelijkende foto van het type vliegtuig B-17
    Vergelijkende foto van het type vliegtuig B-17

  • De aanval van de "Luftwaffe" duurde uiteindelijk 25 minuten. De "Group" zette hun koers verder naar Ludwigshafen en Mannheim en bombardeerden het met resultaat. De "Luftwaffe" was er in geslaagd om de formatie te verbreken, omdat de lichtere vliegtuigen instonden voor de zwaardere. De zwaardere toestellen maakten een bocht van 360° en een korte tijd nadien was het doel bedekt in een rookwolk welke tot 300 meter in de lucht steeg. Het Duits afweergeschut was hevig over het getroffen gebied en dertien toestellen kregen ernstige schade. Om hun verlies te compenseren vernietigden de "457th Group" nog één vijandelijk en brachten vijf andere, ernstige schade toe.
    Lt. Roy W. Allen kwam terug naar de basis en ontdekte dat één landingsgestel niet naar beneden kwam. In plaats om voor een buiklanding te kiezen, koos hij voor een één-wiel landing. Hij zette neer, hield zijn vleugels zo lang mogelijk op en kwam tot stilstand in een bocht van 180°. Er waren geen gewonden.

    De balans van deze geslaagde missie (mission N° 52). Bij de 36 toestellen die werden ingezet bij deze operatie werden er 19 beschadigd en 3 gingen er verloren. 31 man was vermist of gedood en 2 mannen werden gewond.

    457thbombgroup.org/Fate/RLF027

    457thbombgroup.org/Fate/RLF027

    We gaan nu terug naar het bewuste toestel 42-38055 bestuurd door Lt. Roger W. Birkman. (2) Het vliegtuig had twee kapotgeschoten motoren opgelopen tijdens het luchtgevecht met de ME 109s. Toen het toestel zich van de groep keerde besloot Lt. Roger W. Birkman koers te zetten naar het neutrale Zwitserland. Doch alvorens hij deze plannen kon waarmaken werd het toestel opnieuw geraakt door Duits afweergeschut en motor N° 3 vatte vuur. De bemanning bevochten het vuur in de hoop nog naar of over het kanaal te geraken, doch dit lukte niet en werden gedwongen om te parachuteren over België, meer bepaald Moerbeke Kruisstraat. Hierbij werd de mastodont van een B-17 bommenwerper door de piloot "Birkman"in een cruciaal moment van de Kruisstraat weggeloodst ten einde burgerslachtoffers te sparen bij de crash. Roger Birkman sprong als laatste, op lage hoogte en kwam neer in de buurt van De Papdijk. Het toestel zelf stortte iets verder neer, op de Overslag in de Brandstraat, op het hof van de familie Thirion juist naast het schuurtje.

    Moerbeke ligt op de as tussen basis en doel, dit is dan ook één van de redenen waarom het daar neerstortte.

    Moerbeke ligt op de as tussen basis en doel, dit is dan ook één van de redenen waarom het daar neerstortte.

    De crash werd ook door de bezetter opgemerkt, welke onmiddellijk een zoektocht startte. De Moerbeekse rijkswacht konden de Duitsers op een dwaalspoor zetten, waarmee men veel tijd verloor.

    Birkman, Stanko, Koch, Toney en Cochran konden onderduiken bij de plaatselijke bevolking van de Kruisstraat en werden later door de "verzetsbeweging" verder geholpen. De andere vijf werden krijgsgevangen genomen.
    Carey JONES vertelde later op 11/12/2011 telefonisch aan Dirk VIJVERMAN:nadat hij gesprongen was via het bommenluik van de B-17, hij ongeveer een uur later gearresteerd werd door de Duitsers in Moerbeke-Waas.Hij verbleef tot mei 1945 in een krijgsgevangenkamp in Silezië.
    Birkman had zich verstopt tussen akkergewas aan de Rode Sluis en zou door Cyriel Haentjes zijn gevonden en weggehaald. Charles Buyck en Frans De Bock zouden hierbij ook een rol gespeeld hebben. De piloot werd weggestoken in de ark van Theophiel Walbrecht, waar men een schuilplaats had gemaakt onder het stro. Na enkele dagen zou hij zijn overgebracht naar de Statiestraat bij Mej. Odile Cattoir, om daarna per tandem naar Sint-Niklaas te worden vervoerd. 3 Bemanningslid John Toney werd destijds kort na zijn `parachute jump` geholpen door Frans D’hooghe, Spelonkvaart te Moerbeke-Waas en Willy Van Damme voor hij ondergedoken werd bij de familie De Windt .John Toney werd tezamen met de piloot Roger Birkman en Alexander Kucherenko via Aalst overgebracht naar St.Niklaas in de woning van de Georges Smet, directeur bij de NIKO-fabrieken en de hr.Van Kerchove, handelaar in kolen.Voor de nadering van de bevrijding verdween het drietal, tot ergernis van hun weldoeners, uit hun schuiloord, de Amerikaanse troepen tegemoet.John Toney kon tijdens deze tocht kennismaken met zijn broer die kolonel was bij de Amerikaanse naderende Infanteriedivisie.
    Een viertal bemanningsleden werden kort na hun parachutage gevangen genomen door de Duitsers, doch voor een drietal anderen, Koch, Cohran en Stanko lonkte de weg naar de vrijheid. Dit drietal kwam na talrijke omzwervingen terecht te Gijzegem bij Aalst en werden er een vijftal weken ondergedoken bij het gezin weduwe Waegeman. Tijdens een risicovolle tocht richting stadspark te Aalst werd van dit drietal Stanko gearresteerd door de Gestapo. Het resterende tweetal werd in allerijl in het stadspark van Aalst overgeleverd in de veilige handen van de escapegroep "Cométe" , richting Brussel waar deze de bevrijding afwachtten.
    Van de Amerikaanse bemanningsleden `Roger Birkman-crew, konden sommigen met de bevrijding van 3 september 1944 terugkeren naar hun vaderland, voor anderen die in krijgsgevangenschap werden genomen (POW: Prisoner of war) kampen, gekend onder de naam "stalags" duurde het tot voorjaar 1945 om naar hun vaderland terug te keren.

    De crew met uitzondering van Kuckerenko, welke niet op de foto staat.

    De "crew" met uitzondering van Kuckerenko, welke niet op de foto staat.


    Staand v.l.n.r.
    Toney Buechel Jones Bailey Koch Kafka
    Knielend v.l.n.r.
    Cole Birkman Cochran Stanko
    Informatie Vaderlandslievende Kring Groot-Haaltert

    De bemanning van de B-17 s/n 42-38055

    Pilot

    Lt Roger W. Birkman

    Hid

    Co-pilot

    Lt Alexander Kucherenko

    POW

    Navigator

    Lt Micheal N. Stanko

    Hid

    Bombarder

    Lt James Cochran

    Hid

    Aircraft Engineer

    Sgt Raymond Koch

    Hid

    Radio Operator

    Sgt Andrew Kafka

    POW

    Center-Left Artillerist

    Sgt John L. Tooney

    Hid

    Center-Right
    Artillerist

    Sgt James Carey. Jones

    POW

    Cupola-Artillerist

    Sgt John Buechel

    POW

    Tail-Artillerist

    Sgt Errol Bailey

    POW

    Op 27 mei 2004 werd er op de Kruisstraat aan de kerk door de Vaderlandslievende Kring Groot-Haaltert en het gemeentebestuur van Moerbeke de herdenkplaat plechtig onthuld in aanwezigheid van John L. Toney en de dochter van Lt Roger W. Birkman.

    Met dank aan

  • Website van Willard Reese "457 Bomb Group"
  • Vaderlandslievende Kring Groot-Haaltert
  • Luc Vanhove
  • Erna De Windt
  • En alle andere men-sen die een stukje in deze puzzel samenbrachten

    Geert de Schepper


    _____________
    (1) 457thbombgroup.org/Narratives/Ma52
    (2) 457thbombgroup.org/Fate/RLF027
    (3) Information Vaderlandslievende Kring Groot-Haaltert



  • Copyright © 1999 - 2011 by Ivan Goossens

    Deze site is tot stand gekomen door de samenwerking van de gemeente Moerbeke, RealTrix en Heemkundige Kring Moerbeke, .

    Verantwoordelijke uitgever: Heemkundige Kring

    De beheerder
    van deze site kan niet aansprakelijk gesteld worden voor eventuele
    fouten die in deze site zijn geslopen. Gelieve fouten te emailen naar de
    beheerder.
    De foutieve informatie zal dan gecheckt en indien nodig aangepast
    worden.

    Deze site werkt het best op een
    schermresolutie van minimaal 800x600.
    Schrijf
    naar
    E-mailHeemkundige Kring

    Tip:
    Druk de -toets om deze site te spreiden over uw volledig beeldscherm, druk nogmaals op de -toets om terug te schakelen naar de oorspronkelijke instellingen.(Vanaf Microsoft Explorer versie 5.0).


    Verantwoordelijke voor deze pagina: Ivan Goossens
    Laatste aanpassing: maandag, 12 december 2011
    Statistiek
    Dynamic website by RealTrix bvba